Яўген Ліпковіч: «В английском сериале о Шерлоке Холмсе что показывали? Минск, тюрьма на Володарского. Вот так нас воспринимают, место в Европе нам нашли» (Частка 2)

Вядучы: Я хачу прадставіць другую пару нашых гасцей. Гэта Мікалай Галабародзька (доктар-інфекцыяніст, дацэнт) і Народны артыст Беларусі Аляксандр Ціхановіч. Хацелася б, канечне, пагутарыць з добрым псіхіятрам і фрэйдыстам, які б сказаў, да чаго схільныя беларусы ўвогуле: да самагубства альбо да забойства. Так мы будзем ведаць, каго больш, шалёных, памяркоўных, агрэсіўных альбо талерантных. Як доктар лічыць?

Мікалай Галабародзька (кандыдат медыцынскіх навук): Мая пазіцыя ў тым, што беларусы — талерантная нацыя. Я маю знаёмых псіхіятраў і задаваў ім гэтае пытанне, і адзін знаёмы псіхіятр адказаў, што не бачыць прынцыповай розніцы паміж жыхаром Смаленска і жыхаром Лісабона. Адзін афінянін — хітрая ліса, 10 афінян — статак бараноў. Гэта не толькі пра беларусаў, гэта пра ўсіх, мы еўрапейская нацыя і збольшага аднолькавыя. Што да самагубства і настраёвасці, то нейкія фактары, безумоўна, прысутнічаюць. Паўночная нацыя, ісландцы, якія, акрамя палярнай ночы, мала што бачаць, — у іх колькасць самагубстваў большая. Да талерантных народаў я персанальна адношу скандынаваў, Нямеччыну. Мне падаецца, беларусы па сваёй ментальнасці — не ўзрыўныя італьянцы, не паўднёвыя народы…

Вядучы: Карацей, нам не хапае сонечнага святла.

Вядучы: Спадар Ціхановіч бачыў беларусаў з асаблівага пункту: калі мы ўсе глядзім на сцэну, ён глядзіць у залу. І зыходзячы з колькасці краінаў і аўдыторый, якія вы бачылі са сцэны, я думаю, вам лягчэй параўноўваць, якая публіка тут, там і яшчэ далей. Якія вы робіце высновы?

Аляксандр Ціхановіч (спявак, прадусар): Мне проще будет сказать, эмоциональные мы или нет, какие мы разные и чем мы отличаемся от других жителей нашей планеты. Мы прежде всего разные, я не считаю, что мы только толерантные, или только взрывные, или как эстонские горячие парни. Мы разные по генетическим особенностям, по культурным особенностям. Как общество мы очень добросердечные, лояльные, терпеливые, но в тоже время принципиальные.

Вядучы: Калі што, то хату спалю. Существуют же анектоды про эстонцев, про белорусов, на мой взгляд, самый популярный — «А можа, так і трэба». Все-таки откуда-то это берется. Или это эксплуатируемый миф?

Аляксандр Ціхановіч: В какой-то степени эксплуатируемый, но это говорит о том, что это собирательный образ нации. Мы живем в центре Европы и впитали разное культурное наследие.

Андрэй Ягораў (палітолаг): Я б хацеў пачаць з показкі, якую калісьці расказаў Сяргей Дубавец. Калі ён служыў у войску, ён падыходзіў да сваіх саслужыўцаў і пытаўся: ты хто? Ну, я грузін, я азербайджанец. Толькі беларусы адказвалі: я сяржант. Дык вось, змест самаідэнтыфікацыі — гэта не псіхалагічныя ці генетычныя асаблівасці людзей, гэта культурны змест. І тое, якімі выглядаюць беларусы ў песнях, фільмах, — вось гэты культурны змест напаўняе сённяшнюю беларускую ідэнтычнасць.

Яўген Ліпковіч: Вы же все смотрели нашумевший фильм «Турист»? Там, где он внезапно подрался, вы все обратили внимание на это?

Вядучы: Вы считаете, что все эти люди, которые по-белорусски говорили с такими лицами, — это действительно образ белоруса?

Яўген Ліпкович: Нет, это то, как нас воспринимают сейчас. Если Голливуд нас сейчас показывает так, то это же идеологическая машина, идеологический отдел мирового капитализма, мирового капитала. Т.е. если Голливуд так считает, то это будут воспринимать так. В “Шерлоке Холмсе” что показывали, в английском сериале? Минск, тюрьма на Володарского. Вот нас так воспринимают, место в Европе нам нашли. И что бы тут ни говорили, вообще-то мы психически здоровы.

Усевалад Сцебурака (выкладчык гісторыі): Мне падаецца, што размова ў нас зводзіцца да таго, што дзе пра нас гавораць. Кожная нацыя, як і сам чалавек, мае ўзрост. Пра пасіянарнасць мы ўжо казалі, мы як нацыя ўжо не маладыя, і пасіянарнасць нашая, то бок актыўнасць, тое, што было прывабна, тое, што нас штурхала наперад, — гэта было раней. Гэта першыя княствы і ВКЛ… Цяпер мы краіна страчаных магчымасцяў. У нас, як у тым анекдоце, — “мужык, у цябе ўсё было”. У нас ужо ўсё было на дадзеным этапе. А тое, што наперадзе, абсалютна цьмяна выглядае, гэта адказ на тое, адкуль пасіўнасць, песімізм, самазабойствы. У нас хапае сонца, хапае ёду. Але сутнасць у тым, што ў нас ўсё было. І што наперадзе, пакуль няясна.

Вядучы: Прабачце, а што ў нас было?

Усевалад Сцебурака: У нас было сваё княства, у нас была вялікая дзяржава ад мора да мора, як сказала адна студэнтка, ад Балтыйскага да Мінскага мора. Не да Мінскага, а да Чорнага, але, папраўдзе, нам і да Мінскага мора досыць, таму што, як бачыце, нам тут цікавей меркаваць, як пра нас думаюць ці не думаюць у Амерыцы. Гэта ўцёкі ад рэальнасці.

Зміцер Саўка (беларускі мовазнавец): Калі мы даведваемся, што 600 тысяч было арыштавана і знішчана ўсяго за 1,5 года, з 1937 да сярэдзіны 1938-га… Удумайцеся, практычна кожнага здаровага разумнага мужчыну арыштавалі, ці расстралялі, ці вывезлі ў Сібір. Я мяркую, што гэтая ідэалагема, міфічнае ўяўленне пра тое, што беларусы надзвычай талерантныя, вельмі шкоднае нашай нацыі, не варта пра гэтую рахманасць. Гэта відавочнае лінгвістычнае праграмаванне. Ёсць такая праграма, вербальнае праграмаванне: калі сказаць, што ты вельмі ціхі, вельмі цярплівы, ты можаш колькі заўгодна вытрываць гэтыя здзекі з сябе, ганьбаванне сябе, ты ніколі не паўстанеш на сваю абарону.

Вядучы: Хацеў бы падзякаваць нашым гасцям, мы працягнем гутарку літаральна праз некалькі хвілін.

Ваш каментар